دانشگاه ادیان و مذاهب
  ورود به سامانه
نام کاربری
 
وب سایت دانشگاه
سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
پست الکترونیک
کلمه عبور
AR EN FA
 
آخرین مطالب
حجت الاسلام والمسلمین براتی مطرح کرد؛
خانه کعبه می تواند به تفاهم ملل و صلح جهانی کمک کند
در گفت‌وگو با دکتر غفوری نژاد بررسی شد؛
بهره‌مندی از سیره امام باقر(ع) در تاریخ ادبیات فارسی
یادداشتی از دکتر شریعتمداری؛
در سایه سارِ آفتابِ دزفول
روزنامه ایران منتشر کرد؛
در حریم معبود
نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت تصریح کرد؛
حج می‌تواند الهام بخش وحدت و آزادی مسجد الاقصی باشد
مسئول دفتر اجتماعی سیاسی حوزه‌های علمیه بیان کرد؛
حج باید کانون هدایت جوامع باشد
مدیرگروه مطالعات تمدنی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تشریح کرد؛
مناسک اسلامی باید امتداد اجتماعی پیدا کنند
امام‌جمعه اهل‌سنت قازان قایه مطرح کرد؛
اختلاف جایی در حج ندارد
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام به حجاج بیت الله الحرام،
غرب مستکبر در منطقه حساس ما و اخیراً در همه جهان روز‌به‌روز ضعیف‌تر شده است
آیت الله مبلغی تاکید کرد؛
مراسم حج؛ یک وحدت خدایی است
 
تاریخ انتشار: 1401/04/18    

در حریم معبود

​​​​​​​نخستین گام حج «فهم» است. حاجی باید بداند به کجا می‌رود و دعوت چه کسی را اجابت می‌کند و میهمان کیست و آداب این میهمانی چیست.

به گزارش روابط عمومی؛ حجت الاسلام والمسلمین دکتر مصطفی جعفرطیاری قائم مقام رئیس  دانشگاه ادیان و مذاهب در مقاله‌ای با عنوان«حریم معبود» که در روزنامه ایران منشر شده است آورده است:
«حج» عبادتی استثنایی و منحصر به فرد است و از مهم‌ترین و برترین عبادت‌های دین اسلام به شمار می‌رود. حج، یک عبادت سالانه و جمعی و متشکل از مسلمانان مستطیع از سراسر جهان است و به نوعی پاسخ مثبت به فراخوان الهی است. بعد از آنکه حضرت ابراهیم(ع) همراه با حضرت اسماعیل(ع)، مقدمات زیارت بیت‌الله الحرام را فراهم کردند، خداوند متعال به این پیامبر بت‌شکن دستور داد که به مردم دنیا اعلام کند که به زیارت خانه خدا بیایند؛ «وَ أَذِّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَأْتُوکَ رِجالاً وَ عَلى‏ کُلِّ ضامِرٍ یَأْتینَ مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمیقٍ» (27/حج)؛ و در میان مردم براى [اداى‏] حج بانگ برآور تا [زائران‏] پیاده و [سوار] بر هر شتر لاغرى- که از هر راه دورى مى‏ آیند- به سوى تو روى آورند. مردم از سراسر دنیا به حج بیایند تا شاهد منافع فراوان حج باشند؛ « لِیَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ» (28/حج). حج سرشار از منافع است؛ منافع اخروی، دنیوی، سیاسی، اجتماعی، تجاری و... بسیاری از منافع حج از دیر زمان برای مسلمانان روشن بوده است. اهمیت و جایگاه بعد سیاسی حج بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با پیام‌های امام خمینی قدس سره و جانشین بحق ایشان امام خامنه‌ای مدظله العالی به حجاج بیت‌الله، بیش از پیش تبیین شد. بی‌تردید یکی از مهم‌ترین منافع مشهود حج، منافع معنوی است. هر کس به قدر وسع و ظرفیت و تلاش و همت خویش بهره‌ای خواهد گرفت. اعمال حج دارای مراتب و مراحلی است و هر کدام حاوی اسراری . اعمال و مناسک حج سرشار از رموز و اسرار عرفانی است. انجام صحیح اعمال حج و مقبول واقع شدن آن، منوط به پیمودن گام‌های متعددی از آغاز تا پایان مناسک است. در این نوشتار به برخی از این گام‌ها و اسرار عرفانی آنها اشاره می‌شود:
​​​​​​​نخستین گام حج «فهم» است. حاجی باید بداند به کجا می‌رود و دعوت چه کسی را اجابت می‌کند و میهمان کیست و آداب این میهمانی چیست. باید توجه داشت که حج، عبادت است و سراسر مناسک آن تعبد . بدون انجام صحیح اعمال آن، دستیابی به اسرارش ممکن نیست. سفر حج، منازلی دارد و بدون طی هر منزل، سلوک به منزل مافوق امکان‌پذیر نیست. حج سفر الی الله است. حج روی آوردن و وارد شدن برخدا است. حرکتی از خود به سوی خدا، هجرت از خانه خویش به خانه خداست. عید فطر «ضیافت‌الله» است؛ اما مقدمه عید قربان است، زیرا عید قربان «لقاءالله» است. دعاهای ماه مبارک رمضان پر است از طلب زیارت بیت‌الله الحرام، بنابراین ماه مبارک رمضان با آن همه عظمت، مقدمه و زمینه‌ساز درک حج و اسرار آن است. حج دارای ظاهر و باطن است. چشم ظاهر، ظواهر را می‌بیند اما باطن و اسرار حج فقط با چشم دل دیده می‌شود.

گام دوم حج «توبه» است. از امام صادق(ع) نقل شده است که اگر قصد سفر حج کردی خالصانه توبه کن. فقط پیشوایان معصوم و مخلصان از هر گونه آلودگی، پاک و مطهرند؛ اما دیگران کم یا زیاد در معرض لغزش و گناه‌اند. بنابراین باید پیوسته روح و روان خویش را با آب توبه شست وشو دهند، بویژه کسی که قصد سفر حج دارد بر او لازم است از تمام گناهان خویش توبه نماید و در صورت لزوم به جبران آنها بپردازد، البته توبه مراتبی دارد و نسبت به افراد مختلف، متفاوت است.

گام سوم حج «اخلاص» است. مسافر حج باید قلبش را از هر گونه شائبه خالص گرداند، زیرا مسافر مخلص پذیرفته می‌شود. این سفر سیر الی الله است. قلب انسان، حرم الهی است و باید آن را از هر امر غیر خدایی خالص سازد. در قلب مسافر حج، فقط باید «یاد خدا» سکونت و حضور داشته باشد.

تهیه کردن زاد و توشه: اگر سفر ظاهری به سوی خانه خدا نیازمند توشه‌ای حلال، پاک و فسادناپذیر است پس بدون شک سفر باطنی به سوی ذات حق تعالی، محتاج بهترین زاد و توشه‌ها است و آن چیزی جز تقوی و پرهیزکاری نخواهد بود؛ «فان خیر الزاد التقوی».
دور ساختن انواع لباس‌های رنگارنگ دنیوی: هنگامی که حضرت موسی(ع) به وادی مقدس رسید به او دستور داده شد: فَاخْلَعْ نَعْلَیْکَ إِنَّکَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً؛ (12/طه) دو کفش خویش بیرون آور که تو در وادى مقدس «طُوى‏» هستى، اما به مسافر حج دستور داده می‌شود که در میقات، یعنی فرسنگ‌ها قبل از بیت‌الله الحرام، تمام لباس‌هایت و حتی کفش را درآور. نه تنها لباس‌های رنگارنگ و متنوع و احیاناً آلوده را از بدن و جسم خود دور کن؛ بلکه لباس عصیان، خودپرستی، ریا و سایر آلودگی‌ها را از روح و روان خویش دور ساز.

پوشیدن لباس احرام: لباس احرام برخلاف لباس‌های قبل از آن، رنگارنگ، متنوع، تشریفاتی و زینتی نیست؛ بلکه لباسی سفید، ساده، تمیز، عاری از کثرات و آلودگی‌ها است. لباس احرام یادآور کفن  و سفر آخرت است. لباس احرام یادآور ملاقات الهی و خداحافظی با تمام دلبستگی‌های دنیا است. یادآور خداحافظی با خانواده، اموال، جاه و مقامات دنیوی است.  لباس احرام یادآور ملاقات الهی است. مسافر حج با پوشیدن لباس احرام، خودش را خسی در میقات می‌بیند؛ اما بالاتر از آن، مقامی است که خود را خسی هم نبیند و بالاتر اینکه این ندیدن را نیز نبیند و این مقام فناء است.

لبیک گفتن: ذات باری تعالی به حضرت ابراهیم(ع) دستور داد که به مردم اعلام کند به زیارت خانه خدا آیند.(27/ حج) «لبیک گفتن» اجابت این دعوت الهی است. لبیک گفتن مسافر حج، پاسخ مثبت به این فراخوان الهی است.  پاسخ مثبت به این سفر عبودی و هجرت از خود به سوی خدا است. هرچه معرفت و شناخت حاجی بیشتر، «تلبیه» (لبیک گفتن) او نیز عمیق‌تر خواهد بود. در روایت  آمده است ، حضرت امام زین‌العابدین(ع) چون احرام بست رنگ مبارک او زرد شد و لرزه بر اعضای وی افتاد و نتوانست لبیک گوید. محضر ایشان عرض شد: چرا لبیک نمی‌گویید؟ فرمود: می‌ترسم پروردگارم بگوید: لالبیک و لاسعدیک.

منابع:
ـ صحیفه نور، امام خمینی 9/137
ـ مصباح الهدایة ص 205
ـ معراج السعادة
ـ کتاب حج، تقریر درس فقه آیت‌الله محقق داماد، به قلم علامه جوادی آملی
ـ المحجه البیضاء، فیض کاشانی، ج 2


برچسب ها : حریم معبود, روزنامه ایران, دانشگاه ادیان و مذاهب, دکتر مصطفی جعفرطیاری

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *

دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده رسانه و ارتباطات
دانشکده دین و هنر
دانشکده علوم و معارف قرآن
دانشکده حقوق
دانشکده زبان و فرهنگ ملل
دانشکده مطالعات ملل
دانشکده تاریخ
واحد مشهد

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.